„სა­ი­დუმ­ლო მარ­შ­რუ­ტი“, რომ­ლის მეშ­ვე­ო­ბით რუ­სე­თი და ირა­ნი ერ­თ­მა­ნეთს ეხ­მა­რე­ბი­ან“

„სა­ი­დუმ­ლო მარ­შ­რუ­ტი“, რომ­ლის მეშ­ვე­ო­ბით რუ­სე­თი და ირა­ნი ერ­თ­მა­ნეთს ეხ­მა­რე­ბი­ან“

მას შემ­დეგ, რაც რუ­სეთ­მა 2022 წელს უკ­რა­ი­ნას­თან ომი და­იწყო, ირა­ნი რუ­სე­თის უმ­ნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნეს მო­კავ­ში­რედ გა­და­იქ­ცა.

რუ­სეთ­მა თით­ქ­მის შე­უმ­ჩ­ნევ­ლად გა­ა­ფარ­თო­ვა მარ­შ­რუ­ტი ირა­ნი­სა­კენ (და პი­რი­ქით) კას­პი­ის ზღვის მეშ­ვე­ო­ბით. ეს ლო­ჯის­ტი­კუ­რი დე­რე­ფა­ნი, რო­მელ­საც ზო­გი­ერ­თებ­მა უკ­ვე „კას­პი­ის ექ­ს­პ­რე­სი“ უწო­დეს, მოს­კოვ­სა და თე­ი­რანს შო­რის თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბის სა­ფუძ­ვე­ლი გახ­და - მარ­შ­რუ­ტი ორი­ვე ქვე­ყა­ნას შე­საძ­ლებ­ლო­ბას აძ­ლევს, რომ გვერ­დი აუარონ აშშ-ის საზღ­ვაო ზე­წო­ლას სპარ­სე­თის ყუ­რე­ში.

კას­პი­ის ზღვა პლა­ნე­ტის ში­და ზღვებს მი­ე­კუთ­ვ­ნე­ბა, ანუ ისეთ წყალ­სა­ტე­ვებს, რომ­ლებ­თაც მსოფ­ლიო ოკე­ა­ნეს­თან გა­სას­ვ­ლე­ლი არ აქვთ. რუ­სეთ­მა კას­პი­ის ზღვა ირან­თან ეკო­ნო­მი­კუ­რი ურ­თი­ერ­თო­ბის სა­ბა­ზო სატ­რან­ს­პორ­ტო ობი­ექ­ტად გა­და­აქ­ცია. კრემ­ლის ამ ნა­ბი­ჯის სტრა­ტე­გი­უ­ლი შე­დე­გე­ბი სულ უფ­რო მე­ტად იკ­ვე­თე­ბა იმ ომის კვა­ლო­ბა­ზე, რაც ახ­ლო აღ­მო­სავ­ლეთ­ში ღვივ­დე­ბა - „მე­სა­მე მსოფ­ლიო ომი სპარ­სე­თის ყუ­რე­ში“.

ის­რა­ე­ლის ავი­ა­ცი­ამ რამ­დენ­ჯერ­მე მი­ა­ყე­ნა ავი­ა­დარ­ტყ­მა ბენ­დერ-ენ­ზელს - ირა­ნის სამ­ხედ­რო-საზღ­ვაო ბა­ზას კას­პი­ის ზღვის სამ­ხ­რეთ ნა­პირ­ზე - და რამ­დე­ნი­მე სამ­ხედ­რო კა­ტე­რი და სა­ნავ­სად­გუ­რო ნა­გე­ბო­ბა გა­ა­ნად­გუ­რა. ეს იყო ის­რა­ე­ლის ავი­ა­ცი­ის პირ­ვე­ლი ოპე­რა­ცია კას­პი­ის რე­გი­ონ­ში. გა­სუ­ლი თვის ბო­ლოს კი ის­რა­ელს უკ­რა­ი­ნაც და­ე­მა­ტა: უკ­რა­ი­ნულ­მა დრონ­მა კას­პი­ის ზღვა­ში მცუ­რა­ვი ირა­ნის სა­ვაჭ­რო გე­მი და­ა­ზი­ა­ნა, რის შე­დე­გა­დაც ერ­თი მეზღ­ვა­უ­რიც და­ი­ღუ­პა. თე­ი­რა­ნი რამ­დე­ნი­მე დღე ფიქ­რობ­და სა­პა­სუ­ხო დარ­ტყ­მა მი­ე­ყე­ნე­ბი­ნა ოდე­სი­სათ­ვის [ბა­ლის­ტი­კუ­რი რა­კე­ტე­ბით], მაგ­რამ, რო­გორც ჩანს, სი­ტუ­ა­ცი­ის გამ­წ­ვა­ვე­ბას თა­ვი აარი­და.

კას­პი­ის ზღვა­ზე ირანს ოთხი ნავ­სად­გუ­რი აქვს, რომ­ლე­ბიც ბო­ლო თვე­ებ­ში დღე­და­ღამ შე­უს­ვე­ნებ­ლივ მუ­შა­ო­ბენ და მარ­ც­ვ­ლე­უ­ლის და ნავ­თო­ბის სატ­ვირ­თო სა­მუ­შა­ო­ებს აწარ­მო­ე­ბენ - ჰორ­მუ­ზის სრუ­ტის ბლო­კა­დის გა­მო თე­ი­რან­მა თა­ვი­სი სა­ვაჭ­რო ოპე­რა­ცი­ე­ბის ძი­რი­თა­დი ნა­კა­დი ში­და ზღვი­სა­კენ გა­და­ა­მი­სა­მარ­თა.

კას­პი­ის ჩრდი­ლო­ეთ ნა­პირ­ზე, რუ­სეთ­ში, საკ­ვან­ძო სატ­რან­ზი­ტო საზღ­ვაო პუნ­ქ­ტი გახ­და ნავ­სად­გუ­რი ოლია, რო­მე­ლიც მდი­ნა­რე ვოლ­გის დელ­ტა­ში, ას­ტ­რა­ხა­ნის ოლ­ქ­ში მდე­ბა­რე­ობს. ანუ კას­პი­ის ზღვა ამ­ჟა­მად ორი­ვე ქვეყ­ნის­თ­ვის მო­მა­რა­გე­ბის შე­უც­ვ­ლე­ლი არ­ხი გახ­და. ის­ტო­რი­ის ირო­ნი­ად შე­იძ­ლე­ბა ჩავ­თ­ვა­ლოთ ის ფაქ­ტი, რომ „სპარ­სე­თის დე­რე­ფა­ნი“ აქ­ტი­უ­რად გა­მო­ი­ყე­ნე­ბო­და მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომის დრო­საც: კას­პი­ის ზღვის აკ­ვა­ტო­რი­ი­სა და მი­სი სახ­მე­ლე­თო ნა­პი­რის გას­წ­ვ­რივ შე­დი­ო­და სსრ კავ­შირ­ში ამე­რი­კუ­ლი ტვირ­თე­ბის დი­დი მო­ცუ­ლო­ბა - „ლენდ-ლი­ზის“ პრო­ექ­ტით - ნა­ცის­ტუ­რი გერ­მა­ნი­ის წი­ნაღ­მ­დეგ ომ­ში და­სახ­მა­რებ­ლად.